Yuav luag muaj neeg tshaj tawm tias muaj neeg tuag thiab ntau txhiab tus raug mob los ntawm av qeeg loj heev uas tau co tebchaws Turkey thiab Syria rau hnub Monday.
Muaj ntau txhiab lub tsev vau hauv ob lub tebchaws thiab cov koom haum pabcuam ceeb toom txog "kev puas tsuaj loj heev" hauv sab qaum teb sab hnub poob Syria, qhov chaw uas ntau lab tus neeg tsis muaj zog thiab raug tsiv chaw twb vam khom kev txhawb nqa tib neeg.
Cov kev pab cawm neeg loj heev tab tom ua mus, nrog rau lub zej zog thoob ntiaj teb muab kev pab nrhiav thiab kho. Lub caij no, cov koom haum tau ceeb toom tias cov neeg tuag los ntawm qhov kev puas tsuaj no yuav nce siab dua.
Nov yog yam peb paub txog qhov av qeeg thiab vim li cas nws thiaj li ua rau neeg tuag taus.
Av qeeg ntaus qhov twg?
Ib qho ntawm cov av qeeg muaj zog tshaj plaws uas tau ntaus thaj av hauv ib puas xyoo tau ua rau cov neeg nyob hauv zej zog co thaum sawv ntxov hnub Monday thaum 4 teev sawv ntxov. Lub av qeeg tau ntaus 23 kilometers (14.2 mais) sab hnub tuaj ntawm Nurdagi, hauv xeev Gaziantep ntawm Turkey, ntawm qhov tob ntawm 24.1 kilometers (14.9 mais), Tebchaws Meskas Geological Survey (USGS) tau hais.
Muaj ntau qhov av qeeg tom qab ntawd tau nrov thoob plaws thaj tsam ntawd hauv ob peb teev tom qab qhov xwm txheej thawj zaug. Muaj qhov av qeeg tom qab ntawd loj li 6.7 magnitude tom qab 11 feeb tom qab thawj qhov av qeeg ntaus, tab sis qhov av qeeg loj tshaj plaws, uas ntsuas tau 7.5 magnitude, tau ntaus li cuaj teev tom qab thaum 1:24 teev tsaus ntuj, raws li USGS.
Qhov av qeeg loj 7.5, uas tau ntaus thaj tsam li 95 kilometers (59 mais) sab qaum teb ntawm qhov av qeeg thawj zaug, yog qhov muaj zog tshaj plaws ntawm ntau dua 100 qhov av qeeg uas tau raug kaw cia txog tam sim no.
Cov neeg cawm siav tam sim no tab tom sib tw nrog lub sijhawm thiab cov huab cua kom rub cov neeg dim ntawm cov khib nyiab hauv qab ob sab ntawm ciam teb. Muaj ntau tshaj 5,700 lub tsev hauv tebchaws Turkey tau vau, raws li lub koom haum tiv thaiv kev puas tsuaj ntawm lub tebchaws.
Qhov av qeeg hnub Monday kuj yog ib qho ntawm qhov muaj zog tshaj plaws uas Turkey tau ntsib hauv lub xyoo pua dhau los - qhov av qeeg loj 7.8 tau ntaus sab hnub tuaj ntawm lub tebchaws xyoo 1939, uas ua rau muaj ntau dua 30,000 tus neeg tuag, raws li USGS.
Vim li cas thiaj muaj av qeeg?
Av qeeg tshwm sim rau txhua lub teb chaws hauv ntiaj teb - txij ntawm cov roob siab tshaj plaws hauv Roob Himalayan mus rau cov hav qis tshaj plaws, zoo li Hiav Txwv Tuag, mus rau thaj chaw txias heev ntawm Antarctica. Txawm li cas los xij, qhov kev faib tawm ntawm cov av qeeg no tsis yog random.
USGS piav txog av qeeg tias yog "kev co av uas tshwm sim los ntawm kev poob ntawm qhov txhaum tam sim ntawd. Kev ntxhov siab hauv txheej sab nraud ntawm lub ntiaj teb thawb ob sab ntawm qhov txhaum ua ke. Kev ntxhov siab nce siab thiab cov pob zeb poob sai sai, tso tawm lub zog ua nthwv dej uas mus ncig thoob plaws lub ntiaj teb lub plhaub thiab ua rau muaj kev co uas peb hnov thaum muaj av qeeg."
Av qeeg ntsuas los ntawm kev siv cov seismographs, uas saib xyuas cov nthwv dej seismic uas mus ncig thoob ntiaj teb tom qab muaj av qeeg.
Muaj ntau tus neeg yuav paub txog lo lus "Richter Scale" uas cov kws tshawb fawb tau siv yav dhau los ntau xyoo, tab sis niaj hnub no lawv feem ntau ua raws li Modified Mercalli Intensity Scale (MMI), uas yog qhov ntsuas qhov loj ntawm av qeeg, raws li USGS.
Yuav ntsuas av qeeg li cas
Vim li cas qhov no thiaj li txaus ntshai ua luaj?
Muaj ntau yam ua rau muaj av qeeg no txaus ntshai heev. Ib qho yog lub sijhawm uas av qeeg tshwm sim. Thaum av qeeg ntaus thaum sawv ntxov, muaj coob tus neeg pw hauv lawv lub txaj thaum av qeeg tshwm sim, thiab tam sim no lawv raug kaw hauv qab cov pob zeb tawg ntawm lawv lub tsev.
Tsis tas li ntawd xwb, vim muaj huab cua txias thiab ntub dej hla thaj tsam ntawd, tej yam tsis zoo ua rau kev cawm neeg thiab kev rov zoo ntawm ob sab ciam teb nyuaj dua.
Qhov kub twb qis heev lawm, tab sis txog hnub Wednesday yuav poob qis ob peb degrees qis dua xoom.
Muaj ib cheeb tsam uas muaj cua qis qis tam sim no dai rau saum Turkey thiab Syria. Thaum qhov ntawd txav mus, qhov no yuav coj "cua txias dua" los ntawm nruab nrab Turkey, raws li CNN tus kws tshawb fawb huab cua laus Britley Ritz.
Nws kwv yees tias yuav muaj -4 degrees Celsius (24.8 degrees Fahrenheit) hauv Gaziantep thiab -2 degrees hauv Aleppo rau hnub Wednesday sawv ntxov. Hnub Thursday, qhov kev kwv yees yuav poob ntxiv mus rau -6 degrees thiab -4 degrees raws li.
Cov xwm txheej twb ua rau nws nyuaj rau cov pab pawg neeg pab mus txog thaj chaw raug kev txom nyem, Turkish Health Minister Fahrettin Koca tau hais, thiab ntxiv tias cov dav hlau tsis tuaj yeem tawm mus rau hnub Monday vim huab cua tsis zoo.
Txawm hais tias muaj tej yam xwm txheej li cas los xij, cov nom tswv tau hais kom cov neeg nyob hauv tsev tawm hauv tsev kom lawv muaj kev nyab xeeb thaum muaj kev txhawj xeeb txog kev muaj av qeeg ntxiv.
Vim muaj kev puas tsuaj ntau heev hauv ob lub tebchaws, ntau tus neeg pib nug cov lus nug txog lub luag haujlwm uas kev tsim kho vaj tse hauv zos yuav ua rau muaj kev puas tsuaj no.
Tus kws tsim vaj tsev USGS Kishor Jaiswal tau hais rau CNN hnub Tuesday tias Turkey tau ntsib av qeeg loj heev yav dhau los, suav nrog av qeeg xyoo 1999 uasntaus sab qab teb sab hnub poob ntawm Turkeythiab tua ntau dua 14,000 tus neeg.
Jaiswal tau hais tias ntau qhov chaw ntawm Qaib Cov Txwv tau raug xaiv los ua thaj chaw muaj kev phom sij heev thiab, yog li ntawd, cov cai tswjfwm kev tsim kho hauv thaj av txhais tau tias cov haujlwm tsim kho yuav tsum tiv taus cov xwm txheej no thiab feem ntau zam kev puas tsuaj loj heev - yog tias ua kom raug.
Tab sis tsis yog txhua lub tsev tau raug tsim raws li tus qauv av qeeg niaj hnub no ntawm Turkey, Jaiswal tau hais. Qhov tsis zoo hauv kev tsim qauv thiab kev tsim kho, tshwj xeeb tshaj yog hauv cov tsev qub, txhais tau tias ntau lub tsev tsis tuaj yeem tiv taus qhov hnyav ntawm kev co.
"Yog tias koj tsis tsim cov qauv no rau qhov muaj zog ntawm av qeeg uas lawv yuav ntsib hauv lawv lub neej tsim, cov qauv no yuav tsis ua haujlwm zoo," Jaiswal hais.
Jaiswal kuj tau ceeb toom tias ntau lub tsev uas tseem nyob ruaj khov yuav "tsis muaj zog vim yog ob lub av qeeg loj uas peb twb tau pom lawm. Tseem muaj lub sijhawm me me uas yuav pom muaj av qeeg tom qab uas muaj zog txaus los rhuav tshem cov tsev uas puas tsuaj. Yog li thaum lub sijhawm ua haujlwm tom qab av qeeg no, tib neeg yuav tsum ceev faj heev thaum nkag mus rau cov tsev uas tsis muaj zog rau cov kev cawm neeg no.
Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Ob Hlis-08-2023




