Tebchaws Asmeskas tsis muaj cai qhuab qhia lwm tus txog kev ywj pheej

Nws yog ib zaj dab neeg qub heev. Txawm tias thaum kev ua qhev raug cai hauv Tebchaws Meskas ua ntej Tsov Rog Pej Xeem Asmeskas (1861-65), lub tebchaws tau hais kom nthuav tawm nws tus kheej ua tus qauv kev ywj pheej rau lub ntiaj teb. Txawm tias kev ua tsov rog pej xeem ntshav tshaj plaws uas tau tawm tsam los ntawm ib lub tebchaws European lossis North American tsis tau hloov nws txoj kev saib xyuas tus kheej hauv qhov no.

Thiab yuav luag ob feem peb ntawm lub xyoo pua 20th, qhov kev sib cais uas txaj muag thiab lim hiam tshaj plaws - feem ntau raug yuam los ntawm kev tua neeg, kev tsim txom thiab kev tua neeg - tau ua thoob plaws hauv Tebchaws Meskas cov xeev sab qab teb txawm tias cov tub rog Asmeskas tau tawm tsam los tiv thaiv kev ywj pheej hauv kev ua tsov rog tsis kawg, feem ntau yog sawv cev rau cov neeg siab phem, thoob plaws ntiaj teb.

Lub tswv yim hais tias Tebchaws Meskas yog tus qauv ntawm kev ywj pheej thiab tsoomfwv raug cai thoob ntiaj teb yog qhov tsis tsim nyog. Rau qhov yog tias "kev ywj pheej" uas cov nom tswv thiab cov kws tshaj lij hauv Tebchaws Meskas nyiam hais txog txhua yam txhais tau tias txhua yam, nws yuav tsum yog kev ywj pheej kom tsawg kawg yog zam txim rau ntau haiv neeg.

Tiamsis cov kev coj ncaj ncees neo-conservative uas cov thawj coj Asmeskas tau siv rau 40 xyoo dhau los thiab ntau dua ntawd txawv heev. "Kev ywj pheej" tsuas yog muaj kev ywj pheej raws li lawv hais yog tias nws ua raws li Asmeskas lub teb chaws cov txiaj ntsig, cov cai thiab kev ntxub ntxaug.

Cov neeg koom nrog kev tawm tsam los txhawb cov neeg Afghanistan thaum Lub Yim Hli 28, 2021 hauv New York City. [Duab/Cov Chaw Haujlwm]

Qhov kev tsis txaus ntseeg thiab kev siv zog ua siab loj no tau siv los ua pov thawj rau kev tswj hwm me me ntawm Asmeskas thiab kev ua haujlwm ntawm cov tebchaws txij li Afghanistan mus rau Iraq thiab kev ua tub rog Asmeskas txuas ntxiv mus hauv Syria tsis mloog lus rau tsoomfwv Damascus thiab txoj cai thoob ntiaj teb.

Saddam Hussein tau txais kev pom zoo zoo rau cov thawj coj Jimmy Carter thiab Ronald Reagan hauv xyoo 1970 thiab 1980 thaum nws tau hais kom tawm tsam Iran thiab tsuav yog nws tseem tawm tsam cov neeg Iran hauv kev ua tsov rog ntshav tshaj plaws hauv keeb kwm ntawm Middle East.

Nws tau los ua "tus qauv ntawm kev phem" thiab kev tsim txom hauv lub qhov muag ntawm Asmeskas tsuas yog thaum nws tawm tsam Kuwait hauv kev tawm tsam Asmeskas xav tau.

Txawm tias nyob hauv Washington los xij, yuav tsum pom tseeb tias tsis muaj ib qho qauv ntawm kev ywj pheej xwb.

Tus kws tshawb fawb txog kev nom kev tswv Askiv uas tau tas sim neej lawm, Isaiah Berlin, tus uas kuv tau paub thiab kawm nrog, yeej ib txwm ceeb toom tias txhua yam kev sim los tsim ib tus qauv ntawm tsoomfwv rau lub ntiaj teb, txawm nws yog dab tsi los xij, yuav ua rau muaj kev tsis sib haum xeeb thiab, yog tias ua tiav, tsuas yog tuaj yeem tswj tau los ntawm kev siv zog ntawm kev tsim txom loj dua.

Kev thaj yeeb nyab xeeb thiab kev vam meej tiag tiag tsuas yog los thaum cov zej zog uas muaj thev naus laus zis siab tshaj plaws thiab muaj zog tub rog lees paub tias muaj ntau hom tsoomfwv thoob plaws ntiaj teb thiab lawv tsis muaj cai los sim rhuav tshem lawv.

Qhov no yog qhov zais cia ntawm kev vam meej ntawm Tuam Tshoj txoj kev lag luam, kev txhim kho thiab kev cai lij choj, vim nws nrhiav kev sib raug zoo nrog lwm lub tebchaws tsis hais lawv ua raws li txoj cai tswjfwm thiab kev xav li cas los xij.

Tus qauv tsoomfwv Suav teb, uas raug thuam hauv Tebchaws Meskas thiab los ntawm nws cov phooj ywg thoob plaws ntiaj teb, tau pab lub tebchaws tsa ntau tus neeg tawm ntawm kev txom nyem hauv 40 xyoo dhau los dua li lwm lub tebchaws.

Tsoomfwv Suav tau txhawb nqa nws cov pej xeem nrog kev vam meej, kev ruaj ntseg nyiaj txiag thiab kev hwm tus kheej uas lawv tsis tau paub dua li.

Qhov no yog vim li cas Tuam Tshoj thiaj li tau dhau los ua tus qauv uas tau txais kev qhuas thiab ua raws li ntau lub zej zog. Qhov no ua rau Asmeskas chim siab, npau taws thiab khib rau Tuam Tshoj.

Yuav hais li cas tias Asmeskas txoj kev tswj hwm yog kev ywj pheej thaum ib nrab xyoo dhau los no nws tau ua rau nws cov pej xeem poob qis?

Tebchaws Meskas cov khoom lag luam xa tuaj ntawm Tuam Tshoj kuj ua rau Tebchaws Meskas tiv thaiv kev nce nqi thiab tswj cov nqi ntawm cov khoom tsim tawm rau nws cov pej xeem.

Tsis tas li ntawd xwb, cov qauv ntawm kev kis tus kab mob thiab kev tuag hauv COVID-19 qhia tau tias ntau pawg neeg tsawg thoob plaws Tebchaws Meskas suav nrog cov neeg Asmeskas Dub, cov neeg Esxias thiab cov neeg Hispanic - thiab cov neeg Asmeskas Ib Txwm uas tseem "khawb cia" hauv lawv cov "chaw tshwj tseg" pluag - tseem raug ntxub ntxaug hauv ntau yam.

Txog thaum cov kev tsis ncaj ncees loj no raug kho lossis tsawg kawg yog kho kom zoo dua qub, nws tsis tsim nyog rau cov thawj coj Asmeskas mus qhia lwm tus txog kev ywj pheej.


Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Kaum Hli-18-2021